با آزار جنسی در محیط کار آشنا شویم

این مطلب با عنوان «با آزار جنسی در محیط کار آشنا شویم» از صفحه فیس‌بوک فمینیسم روزمره باز نشر می‌شود.

 

برگردان و گردآوری: مرمر مشفقی


آزار جنسی در محیط کار زیر شاخه تبعیض جنسیتی و خشونت علیه زنان قرار می‌گیرد و بر اساس کمیسیون فرصت‌های شغلی برابر آمریکا، این‌گونه تعریف می‌شود:

رفتارهای ناخوشایند جنسی، درخواست رابطه جنسی به‌عنوان یک لطف، و هرگونه رفتار کلامی یا فیزیکی با منشأ جنسی، زمانی که:
– چنین رفتاری آشکار یا نهان، وضعیت و احساس ناخوشایند برای یک فرد در محل کار ایجاد کند
– پذیرش یا رد این رفتار از سوی فرد در محل کار، اساس تصمیم‌گیری کارفرما برای شرایط کاری فرد مذکور شود
– چنین رفتاری باهدف دخالت غیرمنطقی یا تأثیر بر نوع اجرای کار کارمند باشد یا محیط کاری تهدیدآمیز، خصمانه و نامطبوعی پدید آورد

«ناخوشایند» به معنای غیرارادی نیست. یک قربانی ممکن است نسبت به یک سری رفتار رضایت داشته باشد یا موافق باشد و در آن شرایط، حتی در آن رفتار زننده و آزاردهنده مشارکت داشته باشد. بنابراین، هر زمان فردی احساس کند رفتار جنسی که صورت گرفته ناخوشایند است، آن رفتار ناخوشایند و آزاردهنده محسوب می‌شود، حتی اگر فرد قبلاً نسبت به درخواست قرار ملاقات غیر کاری، نظرات حول‌وحوش مسائل جنسی، و جوک‌های جنسی٬ به نحوی پذیرا بوده باشد.

مزاحم و قربانی هردو می‌توانند مرد یا زن و یا از یک جنس باشند. در بیشتر کشورهای جهان، آزار جنسی در محل کار غیرقانونی است و فرد آزاردیده می‌تواند شکایت کند و کارفرما موظف است که به شکایت رسیدگی کند. بااین‌حال، هنوز آزار جنسی در محل کار وجود دارد و با اینکه مردان نیز مورد آزار قرار می‌گیرند اما عمده این اتفاق برای زنان فارغ از سن، محل کار و طبقه اجتماعی رخ می‌دهد.

آزار جنسی در محیط کار شامل موارد بسیاری است که به سه دسته بزرگ تقسیم می‌شوند:

کلامی:
· تحت فشار قرار دادن فردی برای برقراری رابطه جنسی به عنوان یک لطف
· تحت‌فشار قرار دادن فردی برای قرار ملاقات غیر کاری
· نامه، تماس تلفنی و هر مورد دیگر که نشانه رفتار جنسی دارد برخلاف میل شخصی فرد مخاطب
· شوخی، جوک، اشارات و سؤالات جنسی بدون رضایت فرد
· مخاطب قرار دادن یک زن بالغ با واژگانی مانند: دختر، عروسک، عزیزم، عسلم، جگر، داف و واژگان مشابه
· سوت زدن
· متلک انداختن
· نظرات جنسی
· تغییر دادن بحث کاری به بحث جنسی
· داستان‌ها و اشارات سکسی
· پرسش درباره فانتزی‌های سکسی، ترجیحات یا تاریخ زندگی جنسی
· سؤالات شخصی درباره زندگی اجتماعی و جنسی
· نظرات جنسی درباره لباس، اندام یا ظاهر فرد
· ادا و صدای بوسیدن، خوردن، یا مک زدن درآوردن
· دروغ گفتن یا شایعه‌پراکنی درباره روابط جنسی و زندگی فرد

غیرکلامی:
· نگاه‌ها و ژست‌های جنسی بدون رضایت فرد
· دادن هدایای شخصی
· بیش‌ازحد نزدیک ایستادن
· از سرتاپای شخصی را برانداز کردن
· خیره چشم دوختن به فرد
· علائم و اشاراتی که معنای درخواست‌های جنسی را در خود داشته باشد
· حالات صورت، چشمک زدن، بوس هوایی فرستادن و یا لیسیدن لب‌ها
· ژست‌های سکسی گرفتن با دست یا حرکات بدن
· تعقیب کردن/ دنبال افتادن
· راه را بر فردی سدکردن یا گیر انداختن فرد در گوشه‌ای برخلاف میل شخصی او

فیزیکی:
· اقدام یا انجام آزار جنسی و تجاوز
· تماس بدنی، تکیه دادن یا خود را روی بدن فرد انداختن، گوشه‌ای گیر انداختن یا نیشگون برخلاف میل شخصی فرد
· ماساژ گردن یا دیگر نقاط بدن بدون اجازه فرد
· لمس لباس، مو یا بدن فرد
· دوروبر شخص پلکیدن
· بغل کردن، بوسیدن، لمس کردن یا ادای ارضا شدن درآوردن
· لمس کردن و دست کشیدن بر بدن خود به‌صورت جنسی در مقابل فرد دیگر

در مقابل آزار جنسی چه واکنشی باید انجام داد؟

در ایران متأسفانه قانونی برای حمایت از زنانی که مورد آزار در محیط کار هستند وجود ندارد با این حال زنان می‌توانند راهکارهایی را در پیش بگیرند:
در وهله اول، باید با آزاردهنده روبه‌رو شوید. ممکن است برداشت او از آزار جنسی با برداشت شما تفاوت داشته باشد و متوجه نباشد که شما را آزار داده یا در موقعیت ناراحت کننده‌ای قرار می‌دهد. وقتی با چنین رفتاری روبرو می‌شوید:

– آرام و شمرده و در حالی که مستقیماً به چشم‌هایش نگاه می‌کنید صحبت کنید.
– رفتاری که روی شما اثر گذاشته را توضیح دهید و از او بخواهید که تکرار نکند.
– به تلاش او برای نادیده گرفتن یا رد کردن چیزی که می‌خواهید بگویید توجه نکنید
– لبخند نزنید، عذرخواهی نکنید. اگر با لبخند بگویید یا عذرخواهی کنید، اعتراضتان را کم‌ارزش می‌کنید.
– وقتی اعتراضتان را بیان کردید، راهتان را گرفته و بروید. هرچه کمتر بگویید بیشتر قدرت دارید.

شما نیاز دارید که مستقیم صحبت کنید. شاید بد نباشد که یک فرد محرم اسرار، یک همکار یا نماینده اتحادیه را برای حمایت معنوی با خود همراه کنید. آنها می‌توانند به‌عنوان شاهد در صورت بروز هرگونه رفتار نامناسب عمل نمایند.
اگر شما احساس می‌کنید که نمی‌توانید با همکاری که شمارا آزار می‌دهد رودررو شوید شاید بد نباشد که برایش نامه بنویسید و در آن رفتاری که از او سرزده که شما احساس ناراحتی کنید را توضیح داده و از او بخواهید تکرار نکند. یک کپی از نامه را برای خود نگه دارید و به او بگویید که اگر رفتارش ادامه پیدا کند اقدامات بعدی را به عمل میاورید.

یادداشت روزانه بردارید

همه رفتارهایی که باعث آزار و رنجش شما شده، با تاریخ، ساعت و مکان یادداشت نمایید. همین‌طور اگر افراد دیگری در محل حضور داشتند نامشان را ثبت کنید. این به شما برای زمانی که بخواهید شکایتی کنید کمک خواهد کرد.

واژه‌شناسی آزار جنسی در محیط کار

آزار جنسی یک رفتار است و به این صورت تعریف‌شده: رفتار ناخوشایند با منشأ جنسی.
مثال: یک مرد هنگامی‌که زنی از کنارش عبور می‌کند سوت میزند، یا زنی هنگامی‌که مردی از کنارش رد می‌شود سرتاپا خریدارانه براندازش می‌کند.

آزار جنسی نامحسوس٬ یک رفتار محسوب می‌شود اما یک عبارت قانونی نیست. اشاره دارد به رفتار ناخوشایند سکسی که اگر ادامه پیدا کند به ” بده بستان” و/یا هراس و اضطراب در محیط کار برای فرد مخاطب منجر می‌گردد. مثال: رفتارها، جوک‌ها، صحبت‌ها، نظرات و اشارات جنسی ناخوشایند

«بده بستان» زمانی است که تصمیم گیری یک کارفرما (یا یک مقام بالاتر)، برای یک کارمند، بر اساس پذیرش یا رد رفتار ناخوشایند جنسی که به او اعمال شده، باشد.
مثال: یک سرپرست٬ کارمندش را اخراج کرد زیرا کارمند دعوت به شام او را رد کرد.

محیط کاری نامطبوع، محیطی است که به خاطر رفتارهای ناخوشایند جنسی یا رفتارهای ناخوشایندی که کارمند را به خاطر جنسیتش نشانه می‌گیرد، و آزاردهنده، تهدید آمیز و/یا خصمانه است و تأثیر منفی بر توانایی یا اجرای کار توسط کارمند در کارش می‌گذارد.
مثال: تداوم جوک‌ها، نظرات و رفتارهای ناخوشایند با اینکه فرد مخاطب اعلام کرده که این رفتارها و صحبت‌ها ناخوشایند هستند.

منابع:
http://bit.ly/OLEnSx
http://bit.ly/1W1qaO1

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *